Obszar, na którym przez dekady działały Warszawskie Zakłady Przemysłu Tłuszczowego przechodzi stopniową transformację. Z poprzemysłowego zaplecza miasta zmienia się w nową część Warszawy z mieszkaniami, zielenią i usługami publicznymi. Szkoła autorstwa pracowni WWAA powstaje w ramach koncepcji urbanistycznej wyłonionej w konkursie ogłoszonym przez miasto w 2015 roku, autorstwa pracowni Dawos + BBGK. Na jej podstawie projektowane są nowe osiedla realizowane przez Spectra/Pinao (według masterplanu BBGK) oraz przez Skanska, której zabudowę przygotowuje pracownia JEMS Architekci. To jedno z pierwszych miejsc w Warszawie, gdzie w tak dużej skali realizowane mają być założenia tzw. Warszawskiej Dzielnicy Społecznej, modelu zakładającego, że szkoły, przedszkola i przestrzenie wspólne powstają równolegle z zabudową mieszkaniową, a nie wiele lat później.

„To dla nas szczególna inwestycja, bo po raz pierwszy realizujemy projekt w oparciu o ustawę Lex Deweloper. Traktujemy ją nie tylko jako narzędzie do budowy mieszkań, ale także jako szansę na współtworzenie dobrze zaprojektowanej, kompletnej przestrzeni do życia. Dlatego tak ważnym elementem naszej propozycji jest szkoła – to realny wkład w lokalną infrastrukturę i coś, co będzie służyć zarówno przyszłym mieszkańcom, jak i obecnej społeczności tej części dzielnicy. Wspólnie z drugim inwestorem chcemy stworzyć tu spójny fragment zabudowy, który będzie funkcjonował na co dzień, a nie tylko zapewniał nowe mieszkania. Szkoła jest w tym projekcie kluczowa, bo daje temu miejscu samowystarczalność i sprawia, że powstaje tu pełnoprawna, żyjąca część dzielnicy” - mówi Aleksandra Sokołowska project manager Skanska Residential Development.

Jedna szkoła – dwa budynki

Projektowana szkoła będzie składała się z dwóch części realizowanych przez różnych inwestorów, które docelowo stworzą spójny budynek, funkcjonujący jako jedna placówka. Dla architektów z pracowni WWAA oznaczało to zaprojektowanie obiektu, który zachowa integralność funkcjonalną i przestrzenną mimo podziału inwestycji. „Ogromnym wyzwaniem było zaprojektowanie dwóch budynków realizowanych w oparciu o odrębne procedury, potencjalnie wybudowanych nie w tym samym czasie, które jednak finalnie połączą się w jeden sprawnie funkcjonujący organizm – tak, by przyszli użytkownicy nawet nie zdawali sobie sprawy z dawnej granicy podziału terenu” – podkreśla arch. Natalia Paszkowska z WWAA. Zwornikiem tej kompozycji ma być sala gimnastyczna zlokalizowana w centrum układu, stanowiąca dominantę architektoniczną budynku ze ścianą ozdobioną mozaiką.

Szkoła dla 400 uczniów

W projekcie przewidziano szkołę dla około 400 uczniów. W części realizowanej przez Spectra/Pinao znajdzie się 15 sal lekcyjnych o łącznej powierzchni użytkowej około 4700 m2, natomiast część planowana przez Skanska obejmie 9 sal lekcyjnych i około 2300 m2. Sale lekcyjne rozmieszczono tak, aby zapewnić im dwustronne doświetlenie i możliwość naturalnego przewietrzania, co przełożyło się na charakterystyczny, kaskadowy układ bryły. Budynki szkoły będą miały od dwóch do trzech kondygnacji. Jednym z ważniejszych elementów programu funkcjonalnego będzie wydzielony blok dla najmłodszych uczniów z klas 1–3, wyposażony w osobne wejście, szatnie, jadalnię oraz własne strefy zabaw na zewnątrz.

Inspiracje historią

Architektura szkoły celowo nawiązuje do historii miejsca. Teren inwestycji to dawne zakłady przemysłowe, z których do dziś zachował się imponujący ceglany komin dawnej kotłowni. Materiał i skala budynków mają korespondować zarówno z przemysłową przeszłością tego fragmentu miasta, jak i nową zabudową mieszkaniową, powstającą wokół szkoły.

Jednym z kluczowych elementów koncepcji są także przestrzenie publiczne. Architekci zaprojektowali dwa place wejściowe. Pierwszy, bardziej reprezentacyjny, powstanie na osi Alei Szkolnej, będącej głównym kręgosłupem urbanistycznym osiedla Spectra/Pinao i poprowadzi do głównego holu szkoły, części sportowej oraz biblioteki. Drugi, bardziej kameralny, będzie przeznaczony dla dzieci z najmłodszych klas. Oba zostaną wyposażone w zieleń, miejsca do siedzenia, stojaki rowerowe i elementy rekreacyjne, tak by stały się naturalną przestrzenią spotkań lokalnej społeczności. Pracownia WWAA podkreśla, że plac przed szkołą może być czymś więcej niż tylko strefą wejściową, rodzajem miejskiego foyer dla budynku publicznego. Szkoła zostanie także powiązana z systemem zieleni i terenów rekreacyjnych. Do strefy wejściowej dla najmłodszych uczniów prowadzić będzie zielony ciąg z placami zabaw, boiskiem i strefą kalisteniki, który po drugiej stronie ul. Bieżuńskiej zakończy się planowanym publicznym przedszkolem.

Elastyczna szkoła przyszłości

Projekt powstaje w duchu standardów „Szkoła dobrze zaprojektowana”, które zakładają wielofunkcyjność i elastyczność przestrzeni. Architekci z WWAA planują, by po godzinach lekcyjnych z części infrastruktury, takich jak sala gimnastyczna, biblioteka, jadalnia czy tereny sportowe, mogli korzystać także mieszkańcy osiedla. Szkoła ma więc funkcjonować nie tylko jako budynek edukacyjny, ale także lokalne centrum aktywności. Na razie inwestycja znajduje się na wczesnym etapie przygotowań. Konsultacje społeczne potrwają do 25 marca 2026 roku, a projekt nie uzyskał jeszcze zgody Rady Miasta Stołecznego Warszawy. Jeśli jednak uda się go zrealizować w planowanej formie, szkoła na Targówku może stać się jednym z pierwszych przykładów w Warszawie, w którym infrastruktura publiczna powstaje równolegle z nową dzielnicą, a nie dopiero wtedy, gdy mieszkańcy zdążą się już przyzwyczaić do jej braku. I być może właśnie od takich projektów zaczyna się miasto, które rośnie trochę mądrzej niż dotąd.

Więcej informacji: www.wwaa.pl